به گزارش واحد خبر روابط عمومی دانشگاه قم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد حسین شریفی رئیس دانشگاه قم، در نشست علمی علوم انسانی اسلامی؛ از توهم تا واقعیت که در دانشگاه شیراز برگزار شد، با اشاره به ضرورت بازتعریف علوم انسانی عنوان کرد: علوم انسانی به تحلیل کنش‌ها و پدیده‌های انسانی انسان می‌پردازد و کارکرد آن صرفاً توصیف واقعیت نیست، بلکه تفسیر، تبیین، پیش‌بینی، ارزش‌گذاری و ارائه راهکار برای هدایت رفتارهای فردی و اجتماعی را نیز دربرمی‌گیرد.

وی افزود: انتظار جامعه از علوم انسانی، ارائه راه‌حل برای مسائل واقعی است و علومی که به توصیه و کنترل نرسند، نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای اجتماعی باشند. از همین رو، علوم انسانی به‌صورت طبیعی وارد حوزه ارزش‌ها می‌شود و نمی‌توان آن را خنثی یا بی‌طرف تلقی کرد.

رئیس دانشگاه قم با بیان اینکه علوم انسانی وابسته به فرهنگ، تاریخ و زیست‌بوم اجتماعی انسان است، تصریح کرد: تحلیل‌های وارداتی و غیر بومی، الزاماً پاسخگوی مسائل جوامع اسلامی نیست و توجه به زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی، شرط اساسی کارآمدی علوم انسانی است.

وی انسان‌شناسی را زیربنای اصلی علوم انسانی دانست و خاطرنشان کرد: تفاوت در تعریف انسان، به تفاوت بنیادین در تحلیل رفتارهای انسانی منجر می‌شود. انسان‌شناسی اسلامی که انسان را موجودی هدفمند، مسئول و دارای کرامت ذاتی معرفی می‌کند، بنیانی متفاوت برای علوم انسانی فراهم می‌آورد.

دکتر شریفی همچنین با اشاره به نقش هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی در شکل‌گیری علوم انسانی گفت: محدود کردن واقعیت به ساحت ماده و حذف منابعی چون وحی و فطرت از فرآیند شناخت، موجب تحلیل ناقص پدیده‌های انسانی می‌شود، در حالی که در نگاه اسلامی، هستی و معرفت دارای مراتب گسترده‌تری هستند.

وی با تأکید بر اینکه اسلامی بودن علوم انسانی امری تشکیکی و دارای مراتب است، افزود: نمی‌توان علوم انسانی را به‌صورت صفر و صدی اسلامی یا غیراسلامی دانست، بلکه اصلاح و بازسازی آن نیازمند کار علمی عمیق، گفت‌وگوی نقادانه و رویکردی تدریجی است.

رئیس دانشگاه قم در پایان تصریح کرد: علوم انسانی اسلامی، مسیری دشوار اما ضروری برای پاسخ به نیازهای جامعه اسلامی است و تحقق آن مستلزم تلاش مستمر نخبگان علمی و دانشگاهی خواهد بود.